|
Gökyüzü İncelemeleri yapan yüksek eğitim kurumları, özel yapı ve
tertibatları ile dikkati çeker. Selçuklu çağında bazı medreseler bu
amaca uygun olarak inşa edildiklerinden bunlarda astronomi, matematik
ve fizik bilimlerinin de okutulduğu anlaşılıyor. Mühendislik türünden
bazı eğitim kuruluşlarının Artuklu ülkesinde bulunduğunu sanıyoruz;
fakat bu türden mesleklerin eğitimi hakkında yeterli bilgilerimiz
yoktur.
Dini etkili eğitim kuruluşları daha etkili ve yaygındır. Kimi zaman
Dâr'ül-hadis veya Dâr'ül-kura diye anılsalar da medreseler, sonraki
zamanlarda yanlışlıkla tamamen dini eğitim veren kurumlar olarak
algılanmış idiler.
Medreselerde eğitimi en yüksek dereceli görevli olarak "müderris"
verirdi. Bunun yardımcıları "muid"ler olup, ayrıca öteki hizmetliler
de medrese kadrosunu oluştururdu. Medreselerle ilgili vakıflar
dolayısıyla özellikle XIII-IV. yüzyıl medreselerinin işleyişi ile
ilgili bilgilerimiz çoktur.
Medresede eğitim dili Arapça idi. Bununla birlikte Beylikler Devri'nde
Türkçe yazılmış tıp kitapları ile Ku’ran çeviri ve tefsirleri
sebebiyle, Türkçe’nin belirli bir önem kazandığını tahmin
edebiliyoruz. Bununla birlikte, ülkenin Konya, Kayseri, Diyarbekir
veya Niksar gibi önemli kültür merkezlerinde eğitim dili muhtemelen
her zaman Arapça olmuştur. |